Доверба може да се гради и со избегнување дејства и зборови кои може да зголемуваат тензија, кога ќе го почитуваме меѓународното право, ќе ги решаваме споровите по мирен пат и преку соработка на заеднички прашања, рече еврокомесарката Кос на заедничката прес-конференција со премиерот Христијан Мицкоски
Премиерот очекува интеграцијата да не е оптоварена со билатерални прашања и кажа дека земјава нема план Б, освен членство во Европската Унија
Имате место во Европската Унија, но уставните измени се неопходни, а самото проширување не е засновано на гаранции кои се даваат однапред, кажа денеска еврокомесарката за проширување Марта Кос во Скопје.
Таа ја пофали Владата за охрабрувачки напредок во Реформската агенда уште од почетокот на годината и кажа дека токму затоа добива дополнителни средства. Откако земјата би станала полноправна членка на Унијата, би добила и многу повеќе од тоа, рече Кос. Сепак, потсети дека останува обврската за промена на Уставот.
„Знаеме дека Црна Гора е предводник и ќе добијат трипати повеќе средства кога ќе се приклучат во ЕУ, споредено со сега, ќе имаат веднаш придобивки. Истото го сакаме и за Македонија, но, усвојувањето на договорените уставни измени останува неопходниот следен чекор за формално започнување на преговорите. Има сериозни изгледи дека до 2028 ЕУ ќе има уште една земја членка, а тоа е од територијата на Западен Балкан, а секако Северна Македонија треба да биде меѓу тие коишто ќе се движат напред. Имате ваше место во ЕУ како полноправна членка и дозволете ни да работиме заедно, вие – Владата, сите засеганти страни тука, и ние, Европската Унија и јас лично со мојот тим, за да ја оствариме оваа мисија и оваа визија да стане реалност“,
рече Кос.
Прашана за тоа каков одговор добила од премиерот, дали ако има политичка волја за реформи ќе има и за уставни измени, во контекст на тоа дека досега ниту една земја кандидат досега не добила гаранции, Кос кажа:
„Проширувањето на ЕУ не е изградено на гаранции кои се даваат однапред, туку се гради врз доверба, обврски, посветеност, нивно исполнување и работа.“
На новинарско прашање пак, како да се гради доверба меѓу Скопје и Софија, кога земја членка на ЕУ не признава јазик и идентитет, Кос кажа дека нема конкретен рецепт за тоа.
„Јас не сум онаа којашто може да ви дава совети за тоа како да изградите доверба со вашите соседи, но она што го знам е дека колку повеќе доверба имате, толку полесно ќе напредувате низ пристапниот процес. Тoa не е само оној технички дел за реформите, туку е поврзан и со политичката динамика во земјите членки. Што и да правиме ние, имаме јасен случај – Украина е блокирана долго од Унгарија иако Унгарија даде зелено светло, потоа не можевме да продолжиме напред, а сега е отворен. Она што сакам да го кажам е дека довербата може да ја изградиме не само со добри зборови и со добри дела, може да градиме доверба со избегнување дејства и зборови кои може да зголемуваат тензија, кога ќе го почитуваме меѓународното право, ќе ги решаваме споровите по мирен пат, преку соработка на заеднички прашања. Има многу заеднички прашања во ЕУ, знаете дека вашиот премиер е навистина експерт за енергетика, енергетската заедница е еден од најважните делови за градење доверба и токму за тоа зборувам, градењето доверба е поддршка на регионалната стабилност, не се однесува само на една земја членка, туку со сите членки“,
рече таа.
Премиерот Христијан Мицкоски посочи дека Владата покажала оти заложбата за реформи не е декларативна и кажа дека ја цени стручната и финансиска помош од Европската Комисија што придонесува реформите да се реализираат побрзо и поквалитетно. Но, тој очекува интеграцијата да не е оптоварена со, како што рече, билатерални прашања.
„Граѓаните покажуваа јасна определба за европската идеја. Беа донесени тешки одлуки, беа преземени сериозни обврски и значајни чекори со уверување дека секој исполнет критериум ќе биде вреднуван на објективен и предвидлив начин. Затоа денес е важно да постои доверба дека процесот ќе продолжи според истите правила што важат и за сите други кандидати и за сите држави што биле кандидати. Нашата определба останува непроменета, ќе продолжиме со реформите и зајакнување на економијата и владеење на правото“,
рече Мицкоски.
Прашан за тоа кој е следниот чекор на земјава, ако нема гаранции за уставните измени, Мицкоски кажа:
„Јас сум убеден дека ние како влада сме вистински фронтранери и во таа насока ќе продолжиме, за нас во моментот нема друга опција, ниту план Б, за нас единствена опција е членство во рамките на ЕУ и посветеност во делот на испораката на реформите“,
посочи тој.
Повик за меѓупартиски консензус за Изборниот законик
Еврокомесарката посочи дека реформите треба да бидат национален проект, во кој сите засегнати страни треба сериозно да бидат вклучени, особено Собранието каде што се усвојуваат. Во тој контекст, повика на консензус за да се донесат измените на Изборниот законик.
„Со оглед на тоа што спроведовте 90 проценти од десетте реформи кои требаше да се исполнат до 15 јули, и тоа последните десет проценти се Изборниот законик кој ќе биде усвоен, ги повикуваме сите страни за заеднички и меѓупартиски консензус за да може да има стопроцентен успех. Се надевам дека тоа ќе се случи, а кога ќе се случи, тоа ќе биде во полза на државата, затоа што пристапните преговори ќе се придвижат нанапред“,
рече Кос.
Премиерот посочи дека иако партиите со исклучок на Левица договориле драфт-верзија на измени, кога предлогот стигнал во Собрание, освен партијата на Апасиев, блокада најавила и СДСМ. Тој повтори дека опозицијата има отворена опција – сите опозициски партии да седнат и да се договорат, а власта ќе го прифати она што ќе бдие понудено, само дијаспората да може да гласа.
„Како тие ќе кажат, така ние ќе прифатиме. Само да се усогласат, еве до денеска немаме усогласен текст. Времето минува, средина на јули ќе дојде, би било навистина штета да ги изгубиме тие средства, нешто повеќе од 4 милиони евра, зошто да ги изгубиме и зошто да не бидеме стопроцентно комплетни за сите оние реформи што треба да ги испорачаме, со мала екстензија до средината на јули“,
рече Мицкоски.