Си-ен-ен, повикувајќи се на извори од американски функционер, објави дека договорот предвидува права за траен пристап, користење бази и прелети за САД, како и дека со него се исклучува можноста земји кои не се членки на НАТО, вклучително Кина и Русија, да имаат воено присуство на Гренланд
Oфицијалниот текст на договорот сè уште не е објавен. Се очекува да биде потпишан следната недела, за време на Генералното собрание на Обединетите нации, по што ќе треба да ги помине и неопходните парламентарни процедури за да стапи во сила
Соединетите Американски Држави (САД) и Данска објавија дека постигнале договор за зајакнување на безбедноста на Гренланд и поширокиот регион на Арктикот и Северниот Атлантик, пренесува Би-би-си. Ваквиот развој на настаните следи по повеќемесечните дипломатски тензии предизвикани од изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп дека Вашингтон треба да ја преземе контролата врз островот.
Трамп соопшти дека САД постигнале договор со Данска и Гренланд, со кој Вашингтон добива „трајна контрола“ врз безбедноста на Гренланд, како полуавтономна територија во рамките на Данска.
На неговата социјална мрежа Трут соушл, Трамп наведе дека договорот нема да претставува трошок за САД и дека на Вашингтон ќе му овозможи да го направи „она што е неопходно“ за обезбедување и одбрана на Гренланд.
Според него, со договорот ниту еден противник на САД нема да може да има воено присуство на островот или да прави „чувствителни инвестиции“ без изречно писмено одобрение од Вашингтон.
Си-ен-ен, повикувајќи се на извори од американски функционер, објави дека договорот предвидува права за траен пристап, користење бази и прелети за САД, како и дека со него се исклучува можноста земји кои не се членки на НАТО, вклучително Кина и Русија, да имаат воено присуство на Гренланд.
Данската премиерка Мете Фредериксен и премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, го поздравија договорот, истакнувајќи дека тој има цел да ја зајакне заедничката безбедност во регионот.
Фредериксен рече дека договорот го признава суверенитетот и територијалниот интегритет на Кралството Данска, како и правото на народот на Гренланд на самоопределување. Таа најави дека договорот се очекува да биде потпишан следната недела, за време на Генералното собрание на Обединетите нации.
Нилсен изјави дека договорот ги признава интересите на Гренланд и неговото место во меѓународната соработка.
Сепак, како што пренесува Би-би-си, официјалниот текст на договорот сè уште не е објавен. По потпишувањето, документот ќе треба да ги помине и неопходните парламентарни процедури за да стапи во сила.
Американскиот државен секретар Марко Рубио го оцени договорот како историски, наведувајќи дека тој ги решава американските грижи за националната безбедност поврзани со Гренланд.
Гренланд, кој има широка автономија, останува дел од Кралството Данска. Договорот, според досегашните информации, не го менува суверенитетот над островот, туку предвидува проширување и долгорочно уредување на американските безбедносни и воени права на таа територија.
Бидејќи официјалниот текст не е објавен, засега не е целосно јасно по што новиот договор ќе се разликува од договорот меѓу САД и Данска од 1951 година, кој на Вашингтон му овозможува широко воено присуство на островот.
САД и сега имаат воен персонал стациониран во базата „Питуфик“ на северозападниот дел од Гренланд.
Трамп во текот на годината повеќепати ја истакнуваше стратешката важност на Гренланд, повикувајќи се на неговата географска положба, минералните ресурси и загриженоста од руското и кинеското присуство во Арктикот.
Гренланд располага со значајни, главно неискористени резерви на ретки земни елементи, кои се важни за производство на електроника, батерии и други технологии.