Белградската Алта е доминантен акционер во поранешна Стопанска банка Битола, а Давор Мацура е на чело на управувачки тела во двете банки. Нему неодамна му беше забранет влез во Црна Гора. Од македонската банка порачуваат дека се ликвидни и дека случувањата во Србија не значат автоматска промена на нивната финансиска состојба
Одземањето на дозволата за работа на Алта банка во Србија отвори прашања и во Македонија, каде што белградската банка е доминантен акционер во Алта банка АД Битола, поранешна Стопанска банка Битола. Сопственичката поврзаност е директна, но станува збор за две посебни правни лица, поради што одлуката на српскиот регулатор не значи автоматски последици за македонската банка.
Зошто НБС ја одзеде дозволата?
Народната банка на Србија ја донела одлуката на 30 октомври, а информацијата беше објавена во текот на ноќта. Регулаторот утврдил дека финансиската состојба на банката значително се влошила и дека постои можност за дополнително влошување на финансиската состојба или ликвидноста, со што се загрозени интересите на депонентите. На одземањето на дозволата му претходеле контролни активности насочени кон зголемување на ликвидноста.
Според соопштението на НБС, Агенцијата за осигурување депозити со судско решение треба да биде именувана за стечаен управник, а во рок од седум работни дена да овозможи исплата на осигурените износи согласно српските прописи. Оваа постапка се однесува на Алта банка АД Белград.
Белградската банка поседува над 95 проценти од битолската Алта
За Македонија е особено важно што без дозвола остана токму банката што го поседува најголемиот дел од акционерскиот капитал на битолската Алта. Според сопственичката структура објавена на интернет-страницата на македонската банка, со состојба на 17 јули годинава, Алта банка АД Белград поседувала 95,1754 проценти од обичните акции. Преостанатите околу 4,8 проценти биле во сопственост на други акционери.
Српската банка ја презеде Стопанска банка Битола во 2025 година, а промената на името во Алта банка АД Битола беше регистрирана на 12 декември истата година, по претходно добиени согласности од македонската Народна банка.
Алта банка Битола: Ликвидни сме
Од Алта банка АД Битола во реакцијата порачуваат дека банката е ликвидна и дека ситуацијата во Србија не значи автоматска промена на нејзината финансиска состојба.
Разликата меѓу финансиската состојба на акционерот и состојбата на банката во негова сопственост е суштинска за разбирање на случајот. Битолската Алта е посебно акционерско друштво, со сопствени органи на управување и финансиски извештаи.
Каква е улогата на Давор Мацура во двете банки?
Поврзаноста меѓу двете банки има персонална димензија. Давор Мацура е претседател на Надзорниот одбор на Алта банка АД Битола, додека во евиденцијата на Народната банка на Србија е наведен како претседател на Управниот одбор на Алта банка АД Белград. Тоа се функции во управувачките тела на две различни банки.
Во сопственичката структура, пак, Мацура стои зад белградската банка преку „Алта груп“. Според регистарот на НБС, „Алта груп“ ДОО Белград поседува 100 проценти од гласачките права во српската банка, а стопроцентен сопственик на групацијата е Мацура. Оттука, неговата сопственичка врска со македонската банка е посредна – преку групацијата и Алта банка АД Белград.
Забрана за влез во Црна Гора
Мацура се најде во фокусот на јавноста и пред најновата одлука на српскиот регулатор. Црногорски „Вијести“ објави дека на 14 октомври бил вратен од подгоричкиот аеродром поради забрана за влез поврзана со националната безбедност.
„Алта груп“ потврди дека на Мацура не му бил дозволен влез во Црна Гора и дека истиот ден се вратил во Белград, но оспори дека му било врачено решение. Според реакцијата од 16 октомври, тој потпишал записник во кој била наведена забрана заради заштита на националната, односно внатрешната безбедност или јавното здравје, додека решението и образложението дотогаш не му биле доставени. Групацијата најавила дека ќе ги искористи расположливите правни средства за овој случај.
Наводи за трансфери и партиски обвинувања
Последните денови случајот доби и политичка димензија во Македонија, преку обвинувања за трансфери на големи суми пари од Србија кон Македонија и Русија. Сепак, во соопштението за одземањето на дозволата НБС не наведува незаконски трансфери кон Македонија, ниту ги наведува како причина за одлуката, туку се повикува на влошената финансиска состојба и ризиците за ликвидноста и депонентите.
Гувернерот Трајко Славески во изјава дадена пред објавувањето на одлуката за одземање на дозволата, порача дека домашниот банкарски систем е стабилен и отпорен и дека Народната банка ги следи ликвидноста, капиталната позиција и изложеноста на ризици на банките. Тој нагласи дека прекуграничниот трансфер на средства сам по себе не значи сомнителна активност.
СДСМ денеска побара Обвинителството да поведе кривични постапки против премиерот Христијан Мицкоски, гувернерот Трајко Славески и другите лица што, според партијата, учествувале во процесите поврзани со Алта банка.
ВМРО-ДПМНЕ одговори со обвинување дека СДСМ и Венко Филипче слугуваат на туѓи агенди и дека нивните соопштенија ги подготвува српска пи-ар служба.