Според пишувањата на босанскиот портал „Klix.ba“, една од причините за заминувањето на Шмит е токму програмата „5+2“, што вклучува решение за државен имот, воен имот, спроведување на конечната арбитражна одлука за округот Брчко, фискална одржливост на државата, зајакнување на владеењето на правото и два дополнителни услови: потпишување на Спогодба за стабилизација и асоцијација со ЕУ и позитивна оценка од СИМ за политичката ситуација во БиХ
По речиси пет години како висок претставник за Босна и Херцеговина, мандат базиран на Анекс 10 од Дејтонскиот мировен договор, Кристијан Шмит донесе лична одлука да ја заврши својата служба во спроведувањето на мирот во Босна и Херцеговина, објави Канцеларијата на високиот претставник (ОХР).
Тој го информира Управниот одбор на Советот за спроведување на мирот (СИМ) за својата одлука и побара да се започне процесот на назначување негов наследник.
„Тој нагласи дека ќе продолжи да служи како висок претставник за време на процесот на избор на негов наследник. Размислувајќи за неговиот мандат, втор најдолг од кој било висок претставник, тој забележа дека е постигнат значителен напредок во подобрувањето на функционирањето на институциите на Босна и Херцеговина. Сепак, јасно е дека треба да се направи многу повеќе за Босна и Херцеговина да ги постигне своите евроатлантски аспирации“,
објави ОХР.
Иако Кристијан Шмит се надеваше дека крајот на неговиот мандат како висок претставник ќе се совпадне со успешното спроведување на програмата „5+2“ и затворањето на ОХР, тој вели дека Босна и Херцеговина сè уште не ги спроведела клучните реформи, поради што работата на ОХР останува од суштинско значење.
„Тој ги повика граѓаните и политичките лидери од двата ентитета и на сите нивоа на власт дополнително да ги интензивираат своите напори и да работат заедно со неговиот наследник за спроведување на овие реформи и постигнување клучен напредок на патот кон евроатлантските интеграции“,
се додава во соопштението.
Шмит нагласи дека обединетата меѓународна заедница останува неопходна за стабилноста на Босна и Херцеговина и нејзиниот напредок кон евроатлантските аспирации.
„Периодот на неговиот мандат беше обележан и со развојот на домашните судски институции, при што судовите дејствуваа решително во заштитата на уставниот и правниот поредок на државата. Преземени се важни чекори за да се направат домашните институции пофункционални и да се обезбеди интегритетот на изборите“,
се нагласува во соопштението.
Во наредните години, потребни се дополнителни напори за спроведување на сите одлуки на Европскиот суд за човекови права и на Уставниот суд на Босна и Херцеговина.
Според пишувањата на босанскиот портал „Klix.ba“, една од причините за заминувањето на Шмит е токму програмата „5+2“, што вклучува решение за државен имот, воен имот, спроведување на конечната арбитражна одлука за округот Брчко, фискална одржливост на државата, зајакнување на владеењето на правото и два дополнителни услови: потпишување на Спогодба за стабилизација и асоцијација со ЕУ и позитивна оценка од СИМ за политичката ситуација во БиХ.
„Програмата решение за државниот имот е еден од најголемите проблеми што му предизвикуваат главоболки на Кристијан Шмит и го наведуваат да поднесе оставка од функцијата висок претставник. Имено, сегашната администрација на Соединетите Американски Држави е исклучително заинтересирана за решавање на ова прашање, но Шмит нема соодветна идеја“,
се вели во написот на порталот.
На заминувањето на Шмит, како што се додава, му претходеа години лобирање од Република Српска за негово протерување од БиХ, со оглед на тоа што властите во тој ентитет го сметаат за нелегално избран бидејќи презеде чекори што не ѝ одговараат на СНСД.
Во време кога СНСД постигна договор со администрацијата на Доналд Трамп за укинување на санкциите и повлекување на контроверзните закони од Парламентот на РС, неофицијалните информации од „Klix.ba“ исто така велеа дека заминувањето на Кристијан Шмит е дел од тој пакет. Затоа, оставката на Шмит може да се гледа и во таа светлина.
Дополнително, се додава во написот, во последните денови, пораките од Република Српска се засилија за потребата Шмит да ја напушти функцијата висок претставник, а делегација на СНСД вчера ја посети Русија. По средбата со Путин, тие истакнаа дека Шмит бил една од темите и рекоа дека бараат од Русија да интервенира во ова прашање.
Од друга страна, според информациите од „Klix.ba“, токму Американците бараат Шмит да си замине, и тоа веднаш. Тие исто така бараат неговите должности да ги извршува заменик-претседателот Луис Кришок, кој е надзорник за округот Брчко, до изборот на нов висок претставник.
Милорад Додик, кој беше во постојан конфликт со него, рече дека неговата оставка е потврда дека РС е неуништлива и дека Шмит ја напушта Босна и Херцеговина на истиот начин на кој влегол во неа – без легитимитет, без одлука на Советот за безбедност на Обединетите нации, и без меѓународно право на негова страна.
Christian Schmidt is leaving Bosnia and Herzegovina in precisely the same manner in which he entered it — without legitimacy, without a decision of the United Nations Security Council, and without international law on his side.
— Милорад Додик (@MiloradDodik) May 10, 2026
Throughout the entirety of his mandate, it was…