Доколку претседателката го потпише ова, таа го потпишува уништувањето на југоистокот, велат од граѓанската иницијатива „Здрава котлина“
Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова да не го потпишува указот на Законот за минерални суровини и да го искористи правото на вето, бараат од „Здрава котлина“, откако Собранието ги усвои измените во скратена постапка.
Oттаму велат дека измените овозможуваат концесионери за рудници да започнат активности пред целосно да се решат имотно-правните односи со сопствениците на земја, а со олеснување на процедурите, државата свесно го жртвува здравјето на граѓаните.
Очекуваат шефицата на државата да ги земе предвид нивните правни и еколошки аргументи.
„Сега, Вие сте последната легална бариера помеѓу озаконување на корпоративниот апетит на ‘рударите на смртта’ наспроти животот на граѓаните. Како правник, знаете дека овој закон не е само еколошка бомба, туку и уставен преседан. Овој закон овозможува концесионерот да добие дозвола за работа пред да го реши имотно-правниот спор со сопствениците на земјата. Ова е директна повреда на правото на сопственост загарантирано со Уставот…. Уставот вели: ‘Секој е должен да ја чува и унапредува животната средина’. Со олеснување на процедурите за рудниците во плодните котлини, државата свесно го жртвува здравјето на граѓаните за профитот на олигарси домашно и странски како оној со бугарска националност со капитал од Кајманските Острови ама со швајцарска маска. Ваша должност како претседател е да го заштитите овој колективен интерес“,
велат од „Здрава котлина“.
Оттаму посочуваат дека ако овој закон биде потпишан, тоа ќе биде сигнал за општа мобилизација, особено во Струмица, Гевгелија, Валандово и Прилеп.
„Доколку претседателката го потпише ова, таа го потпишува уништувањето на југоистокот. Време е за масовен притисок – социјални мрежи, протестни писма до Кабинетот на Претседателот и подготовка за теренска акција. Не нè лажете со геополитички прикаски…Отровот нема знаме и лева или десна идеологија“,
велат од „Здрава котлина“.
Претходно и ДОМ реагираше на законските измени. За нив, ваквите законски решенија носат ризик од правна несигурност, зголемени еколошки штети и дополнителна недоверба кај граѓаните.
„Кога се носат одлуки што директно влијаат врз природните ресурси, здравјето на луѓето и иднината на локалните заедници, исклучувањето на јавноста и покрај бројните реакции е неприфатливо. Дополнително загрижуваат решенијата што отвораат простор за злоуптреби и еколошки штети како што се: рударски активности да започнат пред да се решат имотно-правните односи со граѓаните, клучни одлуки за ‘стратешки’ минерали да се носат без доволна контрола и јавен надзор, приватни интереси да иницираат проекти со сериозни последици врз животната средина, потенцијално заобиколување или слабеење на постојните еколошки стандарди“,
се вели во реакцијата на ДОМ.
Уште пред да се донесе законот, од СДСМ прашуваа зошто се турка по скратена постапка и обвинуваа дека власта бега од јавна дебата и експертска анализа.
Од ВМРО-ДПМНЕ посочуваа дека законските измени не се никаква закана за животната средина и дека сите постојни механизми за нејзина заштита остануваат на сила.
За нив, законските измени не претставуваат дерегулација, ниту намалување на заштитата на животната средина.
„Предложените измени се прецизно таргетирани, ограничени по опфат и јасно дефинирани, и се однесуваат исклучиво на јавни претпријатија, односно субјекти врз кои државата има директна или индиректна контрола, и на минерални суровини од јавен интерес, пред сè енергетски минерали (како јагленот) и други ресурси со стратешко значење за државата. Што точно се менува? Прво, со измените се воведува дополнителна контрола од страна на Владата. Во член 10 се предвидува дека за одредени категории минерални суровини од јавен интерес, Владата дава претходна согласност во постапката за доделување концесија за детални геолошки истражувања. Ова не е олеснување на процедурите, туку напротив – вклучување на највисокото ниво на одлучување, што значи поголема одговорност и институционална контрола.Ова значи повисоко ниво на контрола, а не либерализација. Второ, измените овозможуваат во постапката за добивање дозвола за експлоатација да се земе предвид и одлука за поведување постапка за експропријација, но исклучиво во случаи кога станува збор за проекти од јавен интерес. Важно е да се потенцира дека: експропријацијата не е нов механизам – таа е веќе уредена со закон и се применува со јасно утврдени правила и заштита на правата на граѓаните“,
кажа пратеникот од ВМРО-ДПМНЕ, Бојан Стојановски, на прес-конференција неделава.