Независните пратеници овој пат се воздржани во однос на тоа дали колективно ќе го поддржат новото законско решение. Не исклучуваат можност секој да гласа по сопствено убедување и нагласуваат дека е најдобро да се обезбеди консензус меѓу најголемите политички партии
Воздржаност владее денеска во независната пратеничка група по најавата на лидерот на СДСМ, Зоран Заев, дека ќе побара логистика од осумтемина пратеници за обезбедување двотретинско мнозинство за законот за јавно обвинителство да биде донесен до распишување на изборите, како што препорача еврокомесарот за проширување Оливер Вархеји. Дел од независните пратеници тврдат дека досега немале средба на оваа тема со Заев. Тие најавуваат внатрешна координација доцна попладне, иако, според информациите, имале средба и во текот на денот.
Според информации од СДСМ, очекуваната поддршка од независните пратеници не мора да значи „изолација“ на 38 пратеници на ВМРО-ДПМНЕ од гласањето за законот за јавно обвинителство. СДСМ се надева дека и ВМРО-ДПМНЕ ќе учествува во донесувањето на регулативата која повторно се наметна како критериум за почетокот на преговорите со ЕУ. За таа цел е и денешната средба меѓу функционерите на СДСМ и на ВМРО-ДПМНЕ, Бојан Маричиќ и Тимчо Муцунски. Сепак, ако нема договор меѓу двете најголеми партии, квалификуваното мнозинство би можело да се обезбеди и без најголемата опозициска партија.
И „независните“ сакаат консензус
Независните пратеници овој пат се воздржани, односно не нудат „бланко-поддршка“ за законот за јавно обвинителство. Велат дека засега остануваат на ставот што го имаа и кога во парламентот стигна првата верзија на законот, односно дека ова законско решение треба да се донесе со консензус меѓу политичките партии. Независните пратеници нагласуваат дека тие не се политичка партија, туку поединци организирани во пратеничка група. Затоа не исклучуваат можност секој од пратениците да гласа по сопствено убедување. Исто така, нагласуваат дека во овој случај одговорност мора да преземат најголемите политички партии.
Во случај да се обезбеди целосна поддршка од независните пратеници, но не и од ВМРО-ДПМНЕ, тоа, практично, би било слично мнозинство како и тоа што ги донесе уставните измени што произлегоа од Преспанскиот договор. Тогаш, покрај владејачките пратеници, во промените на Уставот учествуваа и опозициските партии од албанскиот блок, како и осумтемина пратеници кои тогаш сè уште беа дел од пратеничката група на ВМРО-ДПМНЕ. Истата вечер тие беа исклучени од ВМРО-ДПМНЕ и од пратеничката група на оваа партија. Двотретинското мнозинство за уставните измени за договорот од Преспа беше обезбедено во последен момент, како што и сега се „бркаат“ гласови за законот за јавно обвинителство – во последните дваесетина дена од овој собраниски состав.
ВМРО-ДПМНЕ може да блокира со амандмани
Фалинка во овој случај може да биде можноста што опозицијата често ја користи во овој период, така што го блокира донесувањето на важни закони со поднесување илјадници амандмани. Таков е примерот со измените на Изборниот законик со кои се предлага една изборна единица и отворени листи, како и со законот за јавнообвинителска служба, со кој се планира да се реши статусот на вработените во СЈО. Во најава е и слична блокада на законот за поништување на лустрацијата. Во тој контекст, Заев изјави вчера дека едно е да не се гласа, а друго е да се блокира, нагласувајќи дека се надева дека ВМРО-ДПМНЕ ќе демонстрира свест дека донесувањето на законот за јавното обвинителство ќе ги зајакне аргументите за Северна Македонија на следните состаноци на ЕУ, во очекување на одлуката за почеток на преговорите.
И вицепремиерот Бујар Османи ги повика денеска партиите да ги надминат разликите, посочувајќи дека носењето на законот е важно за Холандија и за Франција, кои треба да овозможат пристапни приговори со ЕУ. Според Османи, законот за јавно обвинителство треба да биде донесен на последната пленарна седница која ќе почне на 3 февруари, додека овој собраниски состав треба да се распушти на 12 февруари.
„Независно што на сите ни е јасно дека прашањата што требаше да ги регулираат со законот за јавно обвинителство се веќе регулирани, тука мислам на преземање на архивата, предметите… Сепак, носењето на законот има симболично значење. Тој се изгласува со 80 гласа, што значи консензуално вклучување на сите партии во борбата со корупцијата“,
посочи Османи.
Тој повтори дека носењето на овој закон не е формален услов за преговори со ЕУ, но некои од земјите членки сметаат дека е важен предуслов за воспоставување правна држава.
„Законот за јавно обвинителство не е формален бенчмарк, не е впишан во документите на ЕУ. Затоа имавме чиста препорака. Индивидуално, земјите членки сметаат дека овој закон е важен предуслов за воспоставување правна држава. Пред сè, носењето на законот е знак на зрелост. Надминување на партиските разлики. Затоа мислам дека е важно носењето на овој закон, иако прашањата е решени бидејќи јавното обвинителство продолжи таму каде што СЈО застана“,
додаде Османи.