Особено внимание во јавноста привлече делот во кој претседателите на САД, Кина и Русија во заедничката изјава, објавена по трилатералниот состанок, ја истакнаа важноста на начелото на согласност на државите и почитувањето на имунитетот на државните функционери
Американскиот претседател Доналд Трамп, кинескиот претседател Си Ѓинпинг и рускиот претседател Владимир Путин објавија заедничка изјава по трилатералниот самит во кинескиот град Шенжен, во која се заложија за реформа на Обединетите нации, стабилност во снабдувањето со енергија и намалување на нуклеарните ризици.

Разговорите помеѓу тројцата лидери на земјите со најголеми арсенали на нуклеарно оружје траеја приближно час и половина и завршија во 17:50 часот по локално време (10:50 часот по средноевропско време), по што колоната возила на американскиот претседател по седум минути се упати кон аеродромот, пренесоа светските медиуми.
На отворањето на самитот, Трамп ја оцени средбата како историска можност за САД, Кина и Русија да пронајдат нови пристапи за решавање на клучните меѓународни прашања.
„Сите во оваа просторија сакаат да создадат подобра иднина за сите нас“,
порача Трамп во воведното обраќање.
Клучни пораки од заедничката изјава
Иако конкретните детали од постигнатите договори сè уште не се објавени, лидерите на трите држави – кои се и постојани членки на Советот за безбедност на ОН – дефинираа четири главни точки на заедничко дејствување:
- Реформа на Обединетите нации: Тројцата лидери се обврзаа да промовираат реформа на светската организација со цел таа поефикасно да одговара на глобалните предизвици и да ја исполнува својата основна задача за зачувување на меѓународниот мир и безбедност.
- Енергетика и нафта: САД, Кина и Русија договорија зголемување на производството и снабдувањето со рафинирани нафтени деривати, и покрај меѓународните санкции воведени за продажбата на руска нафта, нагласувајќи ја важноста од стабилни енергетски текови.
- Имунитет на државните функционери и МКС: Особено внимание привлече делот во кој Трамп, Си и Путин ја истакнаа важноста на начелото на согласност на државите и почитувањето на имунитетот на државните функционери. Тие порачаа дека Меѓународниот кривичен суд (МКС) и сличните меѓународни тела не смеат да ја злоупотребуваат својата надлежност. Оваа порака доаѓа во контекст на налогот за апсење што МКС го издаде за рускиот претседател Владимир Путин поради неговата наводна одговорност за воени злосторства за време на руската инвазија врз Украина.
- Нуклеарни ризици: Лидерите го повторија ставот дека нуклеарна војна не може да се добие и никогаш не смее да се води, обврзувајќи се на продолжување на дијалогот за спречување на ширењето на нуклеарното оружје.
Предлог за нов нуклеарен договор по истекот на „Нов СТАРТ“
На средбата, американскиот претседател Трамп предложи склучување нов, долгорочен договор за контрола на нуклеарното вооружување и повика во него да се вклучи и Кина, при што истакна дека трите нуклеарни сили имаат посебна одговорност за глобалната безбедност.

Оваа иницијатива следува откако годинава истече договорот „Нов СТАРТ“, потпишан помеѓу САД и Русија во 2010 година, со кој беше ограничен бројот на распоредени стратегиски нуклеарни боеви глави и лансирни постројки. Администрацијата на Трамп подолго време изразува загриженост поради забрзаното проширување на кинескиот нуклеарен арсенал.
Според проценките на Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот (СИПРИ), во моментов Русија има најголем арсенал со нуклеарни боеви глави, вкупно 5 420, Соединетите Американски Држави (САД) се блиску со 5 042 нуклеарни боеви глави, додека Кина поседува околу 620.
Според податоците на СИПРИ, Кина го проширува својот арсенал побрзо од која било друга земја во светот, а на воената парада во 2025 година претстави и неколку нови системи на нуклеарно вооружување.
