Според Хоџа, македонските политички партии многу малку вложија за да работат со Македонците за да ги убедуваат дека Охридскиот рамковен договор и придобивките што ги имаат Албанците од тој договор не се земање на ничие друго право или на ничија друга територија на политичко делување. Потпретседателот на ДУИ ова го кажа во интервју за „360 степени“ на МРТ 1
360°: Што мислите вие – времето работи во интерес на ДУИ зашто власта го троши ВЛЕН или обратно, дека не работи во интерес на ДУИ затоа што ВЛЕН успева да се етаблира меѓу гласачите?
Хоџа: Ајде вака, јас поинаква слика ќе ставам за да не биде дека чисто партиски го размислуваме ова. Мислам дека времето, со тоа како делува ВЛЕН внатре во државата, работи во спротивна насока на интересите на Албанците во државата. И наместо ние да мислиме како да направиме реформи, како да се движиме напред, како да го отвориме патот кон Европската Унија што е блокиран, ние се враќаме на теми што требало да бидат затворени уште пред многу години, и што јас убеден сум дека требаше да бидат затворени, како што е законот за јазици.
360°: Што е со законот за јазици? Тој постои и е на сила.
Хоџа: Да, ама која е имплементацијата? Вие имате лично толкување на министерот за правда. вие имате на министри толкување дека треба вака, не треба така. Законот е прецизен и дециден.
360°: Знаете што е контрааргументот – тој закон беше донесен во 2018 и стапи на сила во 2019 година и најмалку пет години беше на сила во период кога ДУИ беше внатре во владата. И сега ДУИ отвора теми коишто можела да ги реши тогаш, бидејќи законот беше на сила.
Хоџа: Не е точно. Не сакам да штитам никого во политичкото делување пред мое доаѓање како потпретседател, но еве ви кажувам дека од донесувањето на законот се направени Агенцијата за применување на јазикот, Инспекторатот. Јас во времето кога бев министер имавме редовни состаноци како да го средиме имплементирањето. И вие одеднаш имате запирање на сите тие процеси.
360°: На пример, за употребата во судските процеси. Зошто не се реализираше во тоа време? Затоа што и на ДУИ му беше јасно дека тоа симболично стои во законот и дека не може да профункционира?
Хоџа: Видете, законот е многу дециден и многу прецизен. И заради тоа еве и за правосудниот испит што е проблемот генерално. Вие не можете одеднаш на студенти што четири години правниот факултет го завршуваат на албански јазик, терминолошки да им кажете – вие не можете тоа да го направите на албански јазик. Тоа е професионален испит.
360°: Но, можеше ли досега?
Хоџа: Се прави проблем. Јас сум политичар што зборува, кога ќе биде дел од власта, можам да кажам за тоа што е моја работа и дали ја исполнувам или не. Моментално друг ги има можностите да ги среди овие работи. И мислам дека логиката да се прашува – зошто овие не го направија и да се остави недовршено, не е тоа амнестирање на погрешните политики.
360°: Не, но кредибилно е прашањето бидејќи законот беше на сила пет години додека ДУИ беше во власта.
Хоџа: Јас знам една работа – дека моментално што се случува во државата во делот на правата на Албанците што произлегуваат од Охридскиот рамковен договор, го нарушуваат кохезивното движење на тоа што сме го изградиле од 2002 г. наваму. И жално е што сите политичари стануваат заложници на препукувањата за оваа тема и не гледаме напред. Чисто, просто, едноставно. На пример, ДУИ има донесено резолуции од Конгресот каде што има евидентирано, нотирано дека ние не сме знаеле дека ќе дојдат вакви претставници на Албанците. Не беше предвидено, значи ако сè било предвидено со Охридскиот рамковен договор, не било предвидено дека ќе дојдат толку слаби кадри и толку слаби политичари кај Албанците за да може ќутливо да остават сè да помине. И заради тоа е кажано проблемот што е во Уставниот суд правно ако закон се носи со Бадинтер, тоа треба исто со Бадинтер да се оценува таму. Бидејќи која е логиката на консоцијалната демократија и недозволувањето на мајоризација на поголемиот врз помалиот? Исполнувањето на гласање на влада со Бадинтер се покажа дека ако ти немаш претставник на мнозинството на немалцинските етнички заедници, тогаш легитимитетот политички доаѓа тоа што моментално е.
360°: Господине Хоџа, и вие знаете дека Охридскиот рамковен договор и амандманите кои произлегоа од него се деликатен политички баланс, договор во тој момент меѓу Македонците и Албанците, и секое негово реотворање ќе биде голем потрес.
Хоџа: Не зборуваме за реотворање. Ова не е реотворање. Ова е во духот на тоа како е изградено и како е предвидено да функционира Охридскиот рамковен договор. Буквално, ние бараме прецизирање на тоа што е договорено… Жално е што многу малку вложија македонските политички партии за да работат со народот и со Македонците за да убедуваат дека Охридскиот рамковен договор и придобивките што ги имаат Албанците од тој договор не се земање на ничие друго право или на ничија друга територија на политичко делување. Значи, ние зборуваме за да градиме заедничка држава каде што за работи што нè засегаат нас, како што се јазикот, идентитетот и такви работи, да може да одлучиме и да не се дозволи да се направи мајоризација. Е сега вие кога слушате што кажува, на пример, претседателот на Уставниот суд, што жалосно е што ние треба да го коментираме, ама тоа веќе е политички, не е правно. И кога го гледате вие како тој ги толкува политички, а не правнички работите од Охридскиот рамковен договор, гледате дека навистина имаме потреба да направиме еден ресет во тоа како да направиме заеднички договор за да се развиваме, а не да се докажуваме.