„Може, може. Треба да видиме правилник некој, такво нешто. Еве, сега, во овој момент мислам дека можеби би можело. Ако е прифатен трудот и донесат, нели, уплатница да се уплати – можеби би можело. Но, ако имаат сигурен доказ дека чека за печатење трудот, веројатно би можело“, рече министерката за образование Весна Јаневска на забелешките поврзани со построгите критериуми за избор во наставно-научни звања кои подразбираат и одреден број трудови објавени во меѓународни индексирани списанија што чини и по две-три илјади евра по труд
Министерката за образование и наука Весна Јаневска, во интервју за емисијата „360 степени“ на МРТ 1, вели дека премиерот Христијан Мицкоски е запознаен со нацрт-законот за високото образование и дека тој го дели мислењето на своите колеги од техничките факултети, кои немаат забелешки за законот.
„Она што е интересно е дека кампусот на техничките науки и медицинските науки речиси и да немаат апсолутно никаква замерка на законот, за разлика од општествените и хуманистичките науки, кои се понезадоволни од решението што е понудено. Да, премиерот е запознаен со законот и тој се приклучува на своите колеги од техничките кампуси кои, пак, инсистираат и сметаат дека е од исклучителна важност да има развиена наука“,
вели Јаневска.
Според неа, ова е особено важно сега кога Владата одвоила огромни средства за науката. Таа спомна неколку примери од земји во регионот што имаат универзитети рангирани на Шангајската листа.
„Особено сега кога во Србија имаме четири универзитети на Шангајската листа, во Хрватска, во Бугарија, во Грција… Бугарија и Грција се во Европската Унија, но и во Србија, и во Хрватска, во Словенија, а ние после промената на законот во 2018 година бележиме силен пад. И во Хрватска и во Словенија, во времето кога се заострени малку критериумите, се забележува нагорното движење на квалитетот во универзитетите и постигнувањата за да се качат некаде на Шангајската листа. Што значи дека критериумите се неопходни“,
рече министерката.
Дел од забелешките се однесуваат на поставените минимум критериуми за избор во наставно-научни звања – доцент, вонреден и редовен професор.
На пример, за избор во доцент се предвидува кандидатот, меѓу другото, да има објавени или прифатени за објавување најмалку шест рецензирани научни труда во референтна научна публикација, од кои најмалку три во списание со фактор на влијание (Web of Science), во последните пет години пред објавување на огласот за избор и најмалку h-индекс 3.
За вонреден професор – најмалку седум рецензирани научни труда во референтна научна публикација од кои најмалку четири во списание со фактор на влијание во базата на Web of Science, во последните пет години пред објавување на огласот за избор и најмалку h–индекс 8.
За редовен професор – најмалку седум труда од кои најмалку четири во списание со фактор на влијание во базата на Web of Science, во последните седум години пред објавување на огласот за избор и h–индекс најмалку 11.
„Законот го предвидува минимумот. Па ние во законот додадовме одредба, затоа што во моментот правиме одредени промени во законот, дека секој универзитет или единица може да додаде дополнителни повисоки критериуми, што и сега се случува, на пример, Економскиот факултет има поставено повисоки критериуми, ФИНКИ има поставено повисоки критериуми и нивните наставници ги исполнуваат без никаков проблем“,
вели таа.
На забелешките, особено од областа Право, дека за исполнување на критериумите за избор во звања треба да се прифаќаат и трудови објавени на Scopus, министерката вели дека ако засегнатите тоа го образложат аргументирано, таа ќе размисли да ја прифати забелешката. Инаку, трудови објавени на Scopus се прифаќаат при избор во звање во областите филологија, фолклор, археологија, етнологија и национална историја, но министерката најавува дека тоа ќе се прошири на сите хуманистички, како и на дел од општествените науки.
Јаневска повтори дека трошоците за објавување научни трудови во меѓународни списанија ги покрива Министерството за образование и наука, но призна дека во минатото долго се чекало на рефундирање на тие средства.
360°: Има ли начин да се обезбеди механизам со којшто кога трудот ќе ги помине сите рецензии за да биде објавен, парите да ги плаќа МОН, а не професорите? За да не се жалат професорите дека мора да се себекредитираат за да објават труд, а потоа да чекаат со месеци МОН да им го рефундира тоа?
Весна Јаневска: Жал ми е, во право сте, многу чекале. Лани и оваа година сè е исплатено навреме. Владата рече дека образованието ќе биде приоритет и треба да биде приоритет, и Владата го држи зборот. Дали некогаш може да се случи да се задоцни – веројатно може. Но, јас ќе кажам да, доцнењето беше големо, ние исплаќавме од ’21 и ’22. Тоа веќе сметам дека не би требало да биде така.
360°: Дали може вие да плаќате наместо професорите?
Весна Јаневска: Може, може. Треба да видиме правилник некој, такво нешто. Еве сега во овој момент мислам дека можеби би можело. Ако е прифатен трудот и донесат, нели, уплатница да се уплати – можеби би можело. Но, ако имаат сигурен доказ дека чека за печатење трудот, веројатно би можело.