Иранските државни медиуми соопштија дека по убиството на ајатолахот Хамнеи, во транзициската фаза до изборот на нов врховен лидер со земјата ќе управува тричлен совет, составен од претседателот на земјата Масуд Пезешкијан, шефот на судството Голамхосеин Мохсени Ејеи и еден член на Советот на чуварите
Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи е убиен во прецизна и обемна операција на израелските воздухопловни сили, изведена по точни разузнавачки информации, соопштија денеска Израелските одбранбени сили (ИДФ).
Станува збор за официјално соопштение на израелската војска, во кое се додава дека Хамнеи бил убиен додека се наоѓал во неговиот раководен комплекс во центарот на Техеран, заедно со други високи функционери.
Војската на Израел наведува дека Хамнеи бил директно одговорен за насилната репересија врз иранските граѓани во текот на многу години и архитект на планот за уништување на Државата Израел.
„Беше познат како ’главата на иранскиот октопод‘, кој ги протегаше своите краци низ Блискиот Исток и до границите на државата Израел. Пред сè, меѓу нив беше терористичката организација Хезболах. Врховниот водач на иранскиот режим беше одговорен за терористичките напади против државата Израел, а крвта на многу цивили од целиот свет беше на неговите раце“,
се наведува во соопштението на на ИДФ.
Убиството на Хамнеи по часови одрекување, ја потврди и Техеран, преку соопштение кое беше прочитано на иранската државна телевизија и пренесено од новинските агенции во земјата.
Синоќа во објава на социјалната платформа Трут соушл, американскиот претседател Доналд Трамп потврди дека Хамние е мртов, додавајќи дека тоа е голема шанса за народот на Иран да си ја врати земјата.
Иранските државни медиуми соопштија дека по убиството на ајатолахот Хамнеи, во транзициската фаза до изборот на нов врховен лидер со земјата ќе управува тричлен совет, составен од претседателот на земјата Масуд Пезешкијан, шефот на судството Голамхосеин Мохсени Ејеи и еден член на Советот на чуварите.
Советот ќе ги извршува должностите на Хамнеи додека Собранието на експерти, тело од 88 влијателни верски лица, не номинира наследник.
Иранскиот закон налага Собранието на експерти да избере нов врховен водач во најбрз можен рок.
Сепак, нејасно е кој би можел да го наследи Хамнеи.
Кој беше Али Хамнеи
И самиот Хамнеи неочекувано стана врховен лидер на Иран, во 1989 година.
Роден во североисточниот град Машхад во 1939 година, син на верски научник, тој се приклучи на религиозното опозициско движење на ајатолахот Хомеини во 1962 година.
По Исламската револуција во 1979 година, Али Хамнеи стана заменик-министер за одбрана и помогна во организирањето на Корпусот на гардата на Исламската револуција (ИРГЦ).
Кога Хомеини почина во јуни 1989 година, Собранието на експерти – совет на свештеници – го избра Али Хамнеи за нов врховен водач, менувајќи го уставот за да му овозможи да ја преземе власта иако го немаше постигнато потребниот ранг меѓу шиитските свештеници.
На почетокот на неговото владеење, Хамнеи често се сметаше за слаб и малку веројатен наследник на покојниот основач на Исламската Република, харизматичниот ајатолах Рухолах Хомеини.
Откако долго време се бореше да излезе од сенката на својот ментор, конечно се наметна создавајќи моќен безбедносен апарат посветен исклучиво на него.
Тој никогаш не му веруваше на Западот, особено на САД, честопати обвинувајќи ги дека сакаат да го соборат. Сепак, и покрај неговата идеолошка ригидност, тој покажа подготвеност да попушти кога е во прашање опстанокот на Исламската Република.
Концептот на „херојска флексибилност“, првпат споменат од Хамнеи во 2013 година, овозможи тактички компромиси за да ги унапреди неговите цели.
Предупредувачката поддршка на Хамнеи за нуклеарниот договор на Иран со шест светски сили во 2015 година беше еден таков момент, бидејќи тој пресмета дека олеснувањето на санкциите е неопходно за стабилизирање на економијата и зајакнување на неговата моќ.
Трамп го напушти договорот за време на неговиот прв мандат во 2018 година и повторно воведе жестоки санкции врз Иран кои ја осакатија економијата на земјата. Техеран одговори со постепено кршење на сите договорени ограничувања за својата нуклеарна програма.
Кога притисокот се зголеми, Хамнеи постојано се обраќаше кон Иранската револуционерна гарда и Басиџ, паравоена формација со стотици илјади волонтери, за да го смири секое несогласување.
Токму тие ги задушија протестите што избувнаа по реизборот на Махмуд Ахмадинеџад за претседател во 2009 година, поради обвинувања за изборна измама.
Во 2022 година, Хамнеи беше подеднакво немилосрден во апсењето, затворањето или егзекуцијата на демонстрантите разбеснети од смртта во притвор Махса Амини, млада жена со иранско-курдско потекло.
Силите лојални на Хамнеи беа одговорни и за насилното задушување на протестите во Иран минатиот месец, во кои според грубите за човекови права се убиени илјадници демонстранти кои бараа смена на режимот во Техеран.