Тој исто така истакна дека прашањето е како е можно јавниот сектор и големите јавни претпријатија, општините и градовите да чуваат пари во таква банка, наведувајќи дека „внимателното управување со јавните средства е извршено со партиско насилство“
„Им требаше банка за да можат да вршат одредени операции на териториите на други земји, мислам на Црна Гора и Северна Македонија, да можат да купуваат и продаваат, да можат да издаваат банкарски гаранции на своите бизнисмени, кои нема да ги примаат во други банки, бидејќи тие се компании ’ташна-машна’, отворени еднаш за перење пари, а потоа се затвораат. Значи, тоа е систем на споени судови“, вели адвокатот Иван Ниниќ
Дејан Шошкиќ, кандидат за пратеник на Студентската листа и поранешен гувернер на Народната бнака на Србија, зборувајќи за случајот со Алта банка, рече дека не би било можно сопственик на менувачница да стане сопственик на банка ако постоел систем. Тој смета дека Народната банка не требало да дозволи „несигурен сопственик да влезе во финансискиот систем“.
„Тоа не можеше да се случи. Значи, ја знам работата малку подобро поради околностите директно од моето лично искуство. Поднесов оставка во 2012 година затоа што беше донесен закон што овозможи многу поголем степен на извршно и политичко мешање во работата на Народната банка на Србија. Значи, првото нешто за таа Алта банка, односно поранешната банка Јубмес, првото нешто што треба да го нагласиме е дека дозволувањето несигурен сопственик да влезе во банкарскиот сектор не требало да се случи“,
рече Шошкиќ во „Впечаток на неделата“ на ТВ Н1.
Шошкиќ појасни дека под некредибилитет подразбира дека „некој што има менувачница, кој нема одреден кредибилитет, знаење и искуство не може да стане сопственик на банка“.
„Ако Народната банка не можела да најде правна основа и се сомнева дека станува збор за сопственик кој може да се однесува неодговорно во однос на ризичноста на самата институција и поширокиот финансиски систем, морала да има поинтензивни контролни механизми, морала да не дозволува луѓе кои не се проверени да влегуваат во административните и извршните органи, чие знаење не е проверено, кои немаат докази за соодветно деловно однесување во претходен период“,
истакна тој.
Тој изјави дека влегувањето во финансискиот систем, особено во банките, носи специфична тежина и дека „не можете да отворите банка тукутака“.
„Основачкиот удел за обично правно лице е неспоредливо помал. За банка, прво мора да имате сериозни средства. Зошто? За во случај на загуби, да ги намирите тие загуби од вашите средства. И второ, мора да покажете дека имате знаење, искуство и деловен кредибилитет за да можете воопшто да се справите со тоа. И тие принципи важат и за сопствениците на банката, како и за управните органи и извршните одбори“,
изјави тој.
Шошкиќ истакна дека Алта банка мора да биде во поинтензивен режим на контрола сè додека не се стекне доволен увид во фактот дека банката работи нормално во согласност со законите и дека не претставува потенцијален ризик за финансиската стабилност.
„Алта банка воопшто не можеше да се случи, ако Народната банка на Србија дејствуваше професионално и независно во однос на политичките власти, а самиот факт што го слушаме сега, дека имало 20 или 25 проценти од имотот во готово, наводно во благајната, е апсолутно неприфатлив. Ова е нешто што ниедна банка го нема и само по себе е сигнал дека веднаш треба да одиме на контрола, прво да провериме дали парите се таму. Сè уште не знаеме дали парите биле таму или биле само фиктивни. Значи, дали злоупотребата ја направил некој, на многу прозаичен начин, вадејќи некаков вид готовина во вреќи или торби, или имало фалсификување документи што покажале дека има голема количина готовина, па тоа била основа за одобрување необезбедени кредити што биле одобрени без намера да се вратат?“,
рече Шошкиќ.
Според него, ова може да биде уште еден механизам за грабеж, а сите правни лица што добиле необезбедени кредити треба да се проверат дали се во некаков однос, прво со сопственикот и со директорите во таа банка, со членовите на одборот на директори, но и со истакнати позиции во Народната банка на Србија, пред сè директорот за банкарска контрола и самиот врв.
Тој исто така истакна дека прашањето е како е можно јавниот сектор и големите јавни претпријатија, општините и градовите да чуваат пари во таква банка, наведувајќи дека „внимателното управување со јавните средства е извршено со партиско насилство“.
„Ако тие биле насочени кон нестабилна банка, за да бидеме во оваа позиција сега, ако пропаѓањето на таа банка, за жал, ја загрозува ликвидноста на некои големи компании и локални самоуправи. Значи, има еден куп прекршоци и сè уште има потреба од истражни дејствија што ќе доведат до конечниот список на потенцијално одговорни лица“,
рече тој.
Шошкиќ истакна дека важната лекција што треба да се научи е дека корупцијата „не се наплаќа од некои имагинарни пари, туку се плаќа од наши пари“.
„Тоа е структура на привилегирани луѓе која практично ги ограбува сите други кои се во системот, чесни, кои нормално си ја вршат работата, преку различни механизми. Овие механизми понекогаш не се директно видливи, но тоа не ја менува нивната суштина – дека имаме каста експлоататори кои нè експлоатираат сите нас другите граѓани. Тој систем е толку навредлив и понижувачки за нормален човек што лично мислам дека мора целосно да го ставиме на јавна дебата, за да ни биде јасно на сите. А потоа, кога ќе кажат ’нема да има пензија или нешто слично’ и така натаму, тоа е бесмислица. Па, ако ослободиме јавни средства и ако тоа жариште на корупција се укине, тогаш ќе има повеќе пари на секое ниво“,
рече тој.
Адвокатот Иван Ниниќ, коментирајќи го случајот со Алта банка, рече дека штетата е огромна, односно „мегаломанска“.
„Но зошто? Па, затоа што некој одлучил да има своја банка, исто како што одлучил да има своја телевизија, да има своја Агенција за безбедност и информации, да има свој обвинител, да има свој суд, да има свој Белград на вода. Затоа, им требаше банка за да можат да вршат одредени операции на териториите на други земји, мислам на Црна Гора и Северна Македонија, да можат да купуваат и продаваат, да можат да издаваат банкарски гаранции на своите бизнисмени, кои нема да ги примаат во други банки, бидејќи тие се компании ’ташна-машна’, отворени еднаш за перење пари, а потоа се затвораат. Значи, тоа е систем на споени судови“,
рече Ниниќ.
Во емисијата, Ниниќ исто така тврдеше оти луѓето го контактирале дека „Дунав осигурување имало центар каде што со месеци се собирале капиларни гласови и паралелно се правела инфраструктура за Српската напредна партија“.
„По изборите, дојдоа некои луѓе, ги заменија серверите, ги заменија хард дисковите, отстранувајќи ги трагите. Во органите на Дунав осигурување има луѓе со криминално досие, со кривични пријави, со судски постапки. Па кој даде согласност тие луѓе да бидат во органите на управување на финансиските институции? Па, истата Народна банка. Значи, сето ова го гледам како систем на споени судови и тема за која мора да се разговара во наредниот период“,
рече Иван Ниниќ.
Главната и одговорна уредничка на неделникот „Радар“, Весна Малишиќ, истакна дека по изборите, луѓето во Србија навистина очекуваат одговорност и дека столбовите, меѓу кои пред сè се судството, економијата и медиумите, стојат на нозе.
„Затоа што тие се столбови на демократијата, а не столбови за одржување на единствена влада“,
рече Малишиќ.
Зборувајќи за медиумите, меѓу другото, таа нагласи дека медиумската професија мора да се опорави и дека професионалците кои се занимаваат со нивната работа мора да дојдат, без оглед на тоа дали на власт се Александар Вучиќ или Студентската листа.
„Тоа значи дека тој треба да биде подеднакво критичен кон новото и старото и кон кое било друго. Тоа е голема работа, бидејќи во основа, огромни пари влегоа во тие медиуми од поранешната влада и ги направија вистински слуги, ги истиснаа од просторот на она што е класичен медиум“,
рече Малишиќ за прорежимските медиуми.